Odmienny stan jest dla kobiety czasem szczególnym. Dotyczy to także sposobu odnoszenia się do przyszłej matki przez zatrudniającego. Trzeba pamiętać, iż w tym wspaniałym dla niej czasie, objęta jest pieczą systematyzowaną Kodeksem Pracy.
Prawodawca zapewnia kobietom w odmiennym stanie stałość w zatrudnieniu, za sprawą ustawy, która jasno określa powinności pracodawcy wobec ciężarnej zatrudnionej. Kodeks pracy w art. 177 § 1 mówi jasno, że „pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży”. Zapis ten uzależniony jest również od tego, jaki rodzaj umowy o pracę ma nasza zatrudniona.
Jeżeli pracownica jest zatrudniona na umowę o pracę na okres nieokreślony, to jest ona w najkorzystniejszej sytuacji, ponieważ zatrudniający nie ma możliwości jej zwolnić do momentu sfinalizowania urlopu macierzyńskiego, nie wspominając już o czasie wymówienia, którego okres jest opisany w kodeksie. Są jedynie dwa wyjątki odbiegające od niniejszej zasady:
- zdarzają się przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wymówienia z winy pracownicy (na podstawie art. 52 k.p.) i zastępująca pracownicę firmowa organizacja związkowa wydała zezwolenie na rozwiązanie umowy,
- rozwiązanie przez pracodawcę umowy o prace za wymówieniem w czasie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić jedynie w przypadku deklaracji o bankructwie lub likwidacji zakładu pracy,
Zasada ta nie dotyczy pracownic zatrudnionych na okres próbny nie przekraczający jednego m-ca.
Umowa o pracę podpisana na czas określony albo na czas wykonania określonej pracy albo na czas próbny przewyższający 1 m-c, która uległaby rozwiązaniu po minięciu 3 m-ca ciąży, ulega wydłużeniu do momentu porodu. Zatem np. pracownica jest w piątym miesiącu ciąży a umowa wygasa jej za 2 tygodnie to automatycznie przedłuża się ona do momentu porodu.
Wyjątkowe powinności pracodawcy wobec ciężarnej pracownicy:
- Kobiety w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w trybie nocnym,
- Kobiety w ciąży nie wolno bez jej zgody odprawiać poza stałe miejsce pracy (art. 178 k.p.),
Polskie prawo charakteryzuje prace zakazane pracownicy w ciąży lub karmiącej dziecko. Zatem jeśli jest ona przyjęta do pracy przy takiej pracy lub jeśli okaże zaświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do wykonywania obecnej pracy, wówczas zatrudniający jest zobowiązany zmienić jej pracę, a jeżeli jest to niemożliwe, odprawić ją na konieczny czas z pracy. Przeniesienie pracownicy w ciąży nie może zmienić jej wcześniejszego wynagrodzenia – jeżeli wynagrodzenie za pracę na nowym stanowisku jest mniejsze od dotychczasowego, to pracownicy przysługuje suplement wyrównawczy (adekwatny dysproporcji pomiędzy obecnym wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem , które otrzyma po przeniesieniu).
Zatrudnionej będącej w ciąży przysługuje prawo do wolnego od pracy na polecone przez lekarza prowadzącego badania lekarskie nadzorowane w związku z ciąża, jeżeli badania nie mogą być zrobione po pracy. Za czas nieobecności w pracy z niniejszego tytułu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia. Za okres niezdatności do pracy w czasie ciąży, pracownica zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.