Umowa jest istotnym narzędziem wymiany produktów i usług, stanowi fundament funkcjonowania gospodarki kapitałowej. W obrocie gospodarczym funkcjonuje kilka rodzajów umów.
Prowadzenie własnej firmy oprócz znajomości kwestii finansowych i podatkowych wymaga także umiejętności budowania relacji z innymi podmiotami na rynku. Relacje te często mają sformalizowany charakter, czego przejawem są umowy. Te funkcjonujące w obrocie gospodarczym zawierane są co najmniej przez jednego kupca i związane są z prowadzoną przez niego działalnością. Z tym, że powoduje ona konkretne skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich wywołania.
Umowy dzielimy na:
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez obustronne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- nazwane ( konkretnie uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się dowolnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści elementy
kilku umów),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę dóbr lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania działalności gospodarczej poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu odpowiednią zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa elementy: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas bezterminowy ,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej polegająca na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale również inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, zwana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje towar lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA SPRZEDAŻY - sprzedawca zobowiązuje się przenieść na nabywającego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić zbywcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i również przyszłe,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego biznesu, nabyć towar od oznaczonego sprzedawcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do użytkowania lub do używania i pobierania korzyści przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej zapłacie z tytułu zakupu produktu przez finansującego,
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności zbywcy na nabywcę ,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą odpowiednich praw i obowiązków.To przepływ produktów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych,
- UMOWA SPONSORINGU - odpłatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego towarów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze