Kontrahenta, spóźniającego się ze spłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za zwłokę. Umożliwia to K.C., który reguluje procesy umowy cywilnoprawnej. Kiedy zatem można zacząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?
Terminy naliczania odsetek
W myśl art. 481 K.C., jeżeli kontrahent opóźnia się z zapłatą należności, wierzyciel może zażądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki nalicza się od pierwszego dnia , w którym minął termin zapłaty, przy czym:
- jeśli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu
- jeśli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, to znaczy w święto lub w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na kolejny dzień, który nie jest ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
Zasady sporządzania noty odsetkowej
Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się między innymi z:
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu opóźnień w spłacie
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- daty sporządzenia dokumentu
- rodzaju powstałych zobowiązań
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
Jak wyliczyć należne odsetki
Kodeks Cywilny reguluje umowy cywilnoprawne, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie wolno określić odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Natomiast gdy stopa odsetkowa nie była oddzielnie ustalona między stronami, trzeba odwołać się do art. 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., który zezwala na naliczanie odsetek ustawowych. Obecnie wynoszą one 13 proc. zadłużenia w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964roku - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):
- Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. - Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.